از تحولاتی که در دهههای اخیر در صنعت گردشگری به وجود آمده توجه به تنوع فصلی در تعریف شاخههای گوناگون گردشگری است. یکی از شاخههای مهم در این رابطه گردشگری زمستانی است. امروزه دستاندرکاران گردشگری بسیاری از کشورهای جهان با برنامهریزی و فراهم آوردن تسهیلات مناسب همچون برگزاری فستیوالهای سالانه زمستانه مانند جشنواره مجسمههای برفی، ساخت هتلهای یخی یا برگزاری رقابتهای ورزشی نه تنها در راستای رونق این شاخه از گردشگری در کشور خود گام برداشته، بلکه سعی کردهاند گردشگران دیگر کشورها را نیز در این فصل میزبانی کنند. در شرایطی که مناطق شمالی و غربی کشورمان ایران، دارای اقلیم کوهستانی و از پتانسیل کافی به منظور ایجاد زیرساختها و فضاسازیهای مناسب با هدف برگزاری انواع جشنوارهها و رقابتهای ورزشی زمستانی برخوردارند تا از این طریق به مقاصد اصلی گردشگری زمستانی در کشور تبدیل شوند، اما گردشگری زمستانی در ایران بهرغم شعارهای فراوان به منظور توسعه و رونق، تاکنون مورد بیمهری واقع شده است. توجه به ورزشهای زمستانی در ایران تنها به اسکی محدود شده و جشنوارههای برفی نیز که چند سالی است در سطح استانی و ضعیف برگزار میشوند، با اقبال مناسبی در جذب گردشگر برخوردار نبودهاند، چراکه هنوز برنامه جامع و مدونی با هدف توسعه این شاخه از توریسم در کشور تدوین و عملیاتی نشده است. دلیل این امر نیز به فقدان نگاه تخصصی و خلاقانه به مفهوم گردشگری زمستانی از سوی دستاندرکاران گردشگری بازمیگردد. راه برونرفت از رکود بازار گردشگری زمستانی نیز تغییر نگاه مسئولان دولتی به ضرورت توسعه این شاخه از گردشگری و بهرهبرداری از ظرفیتهای موجود کشور در این رابطه است؛
موضوعی که اجرایی کردن آن در ایران بدون برنامهریزی بلند مدت و تدوین برنامه جامع در این زمینه که راهبردهای توسعه گردشگری زمستانی را ارائه دهد، امکانپذیر نخواهد بود. در برنامهریزی به منظور توسعه گردشگری زمستانی لازم است معیارهای زیستمحیطی با در نظر گرفتن اصول گردشگری زمستانی تعریف شوند. فرهنگسازی مردم به عنوان گردشگر و همچنین جوامع محلی به عنوان میزبان، افزایش زیرساختها، برگزاری جشنوارههای زمستانی در سطح ملی و بینالمللی، تبلیغ و اطلاعرسانی در رابطه با مقاصد گردشگری زمستانی، رقابتها و جشنوارهها با در نظر گرفتن ظرفیتهای منطقه مقصد، توسعه کسب و کارهای زمستانی و بکارگیری نیروهای بومی در کنار افزایش کیفیت استانداردها و خدمات در این حوزه از دیگر مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرند؛ به این ترتیب ایران میتواند علاوه بر پاسخگویی به نیاز گردشگران علاقهمند به سفرهای زمستانی، گامی در راستای میزبانی از گردشگران خارجی با علائق ویژه نیز بردارد. حاصل سخن آنکه گردشگری زمستانی که در دهههای اخیر در بسیاری از کشورهای جهان مورد توجه بوده و روندی رو به رشد را پیش گرفته است، میتواند نقطه عطفی برای توسعه گردشگری کشور در فصل زمستان باشد که تحقق آن نیازمند تعامل دستاندرکاران حوزه گردشگری و ورزش در دو بخش دولتی و خصوصی، تامین زیرساختها به ویژه در حوزه ایمنی در حمل و نقل جادهای از سوی دولت و حمایت از فعالان این صنعت در بخش خصوصی به ویژه دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی برای تعریف بستههای سفرهای زمستانی است.
یادداشت از فرشید کریمی
