نمایشگاه بینالمللی گردشگری و صنایع وابسته تهران که به عنوان تنها رویداد رسمی کشور در عرصه گردشگری در تقویم سازمان جهانی جهانگردی نیز به ثبت رسیده است، هفته گذشته شاهد برپایی دهمین دوره برگزاری خود به مدت چهار روز بود. رویدادی که میباید آن را به عنوان نقطه عطف بازاریابی و تبلیغات گردشگری برشمرد، به باور بسیاری از شرکتکنندگان، در دهمین دوره خود نیز همانند سالهای گذشته با کاستیهایی در اجرا همراه بود که اطلاعرسانی و تبلیغات را میتوان شاخصترین آن برشمرد. تبلیغات و اطلاعرسانی پیششرط استقبال از نمایشگاههای مختلف هم از سوی ارگانهای متقاضی و هم از سوی بازدیدکنندگان است، به ویژه در حوزهای همچون گردشگری که علاوه بر بازدیدکنندگان کارشناس و متخصص، قطعا میتواند مورد استقبال عموم مردم نیز واقع شود؛ در حالی که ضعف تبلیغات رسانهای و شهری در رابطه با برپایی این دوره از نمایشگاه موجب شده بود که تعدادی از تاسیسات و موسسات خدماترسان در این حوزه به دلیل عدم آگاهی، از شرکت و یا حضور در آن باز بمانند.
بازدیدکنندگان این نمایشگاه را نیز بیشتر فعالان عرصه گردشگری و میراث فرهنگی تشکیل میدادند که در رده بازدیدکنندگان متخصص جای میگیرند. نباید از نظر دور داشت که نیمی از این جمعیت نیز غرفهداران و کارکنان تاسیسات و موسسات حاضر در نمایشگاه بودند که برای دیدار با همصنفان و همکاران گذشته و حال خود دائما در محیط نمایشگاه تردد میکردند و بیشتر وقت خود را به دید و بازدید نمایشگاهی میپرداختند. بازدید مردمی نیز در این نمایشگاه چندان پررنگ نبود که دلیل این امر نیز به عدم تبلیغات حرفهای و هدفمند در رابطه با اهداف برپایی نمایشگاه و برنامههای تدارک دیده شده در آن برای عموم مردم، بازمیگردد. نقد دیگری که به این نمایشگاه وارد است اینکه بهرغم اعلام مسئولان برگزاری، مبنی بر حضور نمایندگان گردشگری 21 کشور جهان در دهمین دوره آن، اما این حضور کاملاً ناملموس بود که به طور قطع بخشی از آن به نبود تبلیغات کافی درون نمایشگاهی مربوط میشود.
تمام آنچه که آورده شد تنها پارهای از کاستیهای برپایی نمایشگاههای گردشگری در ایران به خصوص در عرصه بینالمللی است که به طور حتم مانع دستیافتن به اهداف مورد نظر بهرغم صرف هزینههای کلان میشود. دستاندرکاران برپایی چنین نمایشگاههایی باید این نکته را مد نظر داشته باشند که مهمترین موضوع در برپایی هر نمایشگاهی هدفمند بودن و تاثیرگذاری آن حداقل برای یک سال پیشرو است که تحقق این مهم نیازمند برنامهریزی و سیاستگذاریهای دقیق در تمامی بخشهای مرتبط با این موضوع خواهد بود. حتی در این رابطه میتوان با الگوبرداری از نمایشگاههای گردشگری دنیا به سمت جهانی شدن در برگزاری این رویداد پیش رفت تا در سالهای نه چندان دور سطح برگزاری چنین نمایشگاههایی هرچه بیشتر به استانداردهای جهانی نزدیکتر شود. در غیر این صورت و بهرغم صرف هزینههای کلان از سوی ارگانهای دولتی و پشتیبان و تاسیسات و موسسات خصوصی شرکتکننده، نمایشگاه تنها به مکانی برای دید و بازدیدهای سالانه صاحبان خدمات سفر بدون تحقق اهداف مورد نظر تبدیل خواهد شد.
یادداشت از فرشید کریمی
