صنعت هتلداری از زیرشاخههای اصلی صنعت گردشگری است. یک اصل مهم در این صنعت ارائه خدمات مهماننوازی به مهمانان متناسب با نیاز آنان است تا علاوه بر شرایط مناسب اقامت، تجربهای متفاوت از حضور در یک مکان اقامتی خاص نیز برای آنان حاصل شود. در این صنعت، رضایت مشتری مهمترین سلاح رقابتی به منظور سودآوری و دستیابی به مشتری وفادار است و در این راستا بسیاری از صاحبان هتلها با بکارگیری شیوههای متفاوت طراحی داخلی و طراحی خدمات سعی در فراهم آوردن زمینه تجربه حضوری متفاوت، برای مشتریان خود دارند؛ این رویکرد منجر به پدیدآمدن هتلهایی متفاوت با نام «هتل بوتیک» در سراسر جهان شده است. هتل بوتیکها خود به انواع هتلهای تاریخیفرهنگی، هتلهای طبیعی و هتلهای لوکس قابل تقسیم هستند. کشورمان ایران از قطبهای گردشگری فرهنگی به شمار میرود و گردشگری آن نیز در درجه اول رویکرد فرهنگی دارد؛ به عبارتی گردشگران با هدف بهرهمندی از خدمات لوکس به ایران سفر نمیکنند، بلکه میآیند تا با تاریخ و فرهنگ کشورمان آشنا شوند. از آنجا که بخش عمده بازدیدها به بازدید از اماکن شاخص معماری ایران خلاصه میشوند، فرصتی برای آشنایی با ظرفیتهای مرتبط با فرهنگ مردم کشورمان چندان میسر نخواهد بود؛ موضوعی که شاید برای برخی گردشگران به اندازه بازدید از آثار معماری، جذابیت داشته باشد و بخواهند این دو را در کنار هم تجربه کنند. شاید راهاندازی انواع هتل بوتیکها با رویکرد تاریخیفرهنگی در بناهای بازمانده از چند سده اخیر همچون خانهها و کاروانسراها و البته با نگاهی به فرهنگ مردم کشورمان راهکار مناسبی برای پاسخگویی به این نیاز گردشگران باشد.
بسیاری از شهرهای کشورمان از ظرفیت مناسبی برای راهاندازی هتل بوتیکهایی با رویکرد تاریخیفرهنگی برخوردارند؛ برای نمونه تهران به عنوان پایتخت دوره قاجار میتواند مکان مناسبی برای اجراییکردن این الگو و راهاندازی «هتل بوتیک قاجاری» باشد؛ چراکه خانههای تاریخی زیادی بازمانده از این دوره در تهران وجود دارند که از ظرفیت تبدیل به اقامتگاهی کوچک اما بهرهمند از تمامی عناصر معماری و فرهنگی زندگی مردمان دوره قاجار برخوردارند. این عناصر فرهنگی میتوانند در معماری و تزئینات بنا، در آرایش و چیدمان اتاقها، نوع پوشش کارکنان هتل الهام گرفته از پوشاک زنان و مردان دوره قاجار، تهیه خوراکهای آن دوره با استناد به آشپزینامههای بازمانده، سرو غذا به شیوه مرسوم در میان مردمان آن دوره و حتی آداب غذا خوردن آنان تجلی پیدا کند.
نمونه مشابه این هتلها را میتوان در دیگر شهرها و متناسب با دورههای پررنگ تاریخی هر شهر ایجاد کرد؛ برای مثال «هتل بوتیک زندیه» در شیراز و یا «هتل بوتیک صفویه» در اصفهان. حتی بسیاری از شهرهای کشورمان نیز از ظرفیت راهاندازی هتل بوتیکهای باستانی برخوردارند که تجربه زندگی انسانهای عصر باستان را میتوان با شیوهای مدرنتر و در مکانهایی خارج از حریم و محوطه سایتهای باستانی برای گردشگران علاقهمند فراهم آورد و امکان تجربه حضور در محیطی متفاوت و توام با آموزش و فراگیری را برای آنان ممکن ساخت. موسیقی، پوشاک سنتی ایرانی، سبک زندگی ایلات و عشایر همه و همه سوژههای مناسبی برای طراحی یک هتل بوتیک به شمار میروند که میتوانند با خارج کردن یک هتل از کارکرد صرفا اقامتی، رویکردی تاریخیفرهنگی به آن بخشیده و میزبان علاقهمندان خود باشند.
یادداشت از فرشید کریمی
