بیستوپنجم خرداد به عنوان روز ملی گل و گیاه در کشور به ثبت رسیده است که این خود نشان از جایگاه والای این گونههای طبیعی در نزد ایرانیان دارد. عنصری زیستمحیطی که با استناد به منابع تاریخی، از گذشتههای دور تاکنون در حوزههای مختلف فرهنگ مردمان ایرانی نفوذ کرده است. جدا از نفوذ فرهنگی، از منظر طبیعی نیز، ایران زیستگاه انواع گونههای گیاهی است که به شکل طبیعی در کشور رشد یافته و گسترده شدهاند و به عنوان جاذبه گردشگری حائز اهمیت هستند. نیلوفر آبی، سوسن چلچراغ، لاله واژگون، گل محمدی و شقایق تنها نمونهای از معروفترینِ گلها در ایران هستند که تعدادی از آنها زیستگاههای خاص خود را دارند و تعدادی دیگر به اقتضای فصل خاص خود در تمامی مناطق دیده میشوند؛ در عین حال انواع گونههای پرورشی نیز در ایران قابل کشت بوده و قطعا این پتانسیل را در کشور به وجود آوردهاند تا به عنوان یک جاذبه گردشگری مطرح شده و مورد توجه قرار گیرند. نگاهی که تاکنون آنطور که باید مورد توجه واقع نشده و از این رو گردشگری «گل و گیاه» در ایران هنوز جایگاه خود را پیدا نکرده است.
این شاخه از گردشگری از دو منظر قابل توجه است: نخست برگزاری تورهای گل و گیاه به مقصد زیستگاههای گونههای خاص گیاهی و دوم برگزاری نمایشگاهها و جشنوارههای گل و گیاه به ویژه در سطوح ملی و بینالمللی؛ موضوعاتی که توجه به آنها در ایران تاکنون بسیار کمرنگ بوده است. این در حالی است که کشورهای بسیاری در دنیا با اعمال نگاه تخصصی به موضوع توسعه گردشگری با محوریت گلها و گیاهان اقدام به برگزاری تورهای گیاهشناسی و انواع جشنوارههای گل میکنند و با تدارک برنامههای جانبی مرتبط همچون راهاندازی کارناوالهای گل، گردشگران علاقهمند بسیاری را از سراسر دنیا به سوی خود میکشانند؛ کشورهایی چون هلند، آلمان، چین، بلغارستان، اتریش، کلمبیا و … نمونههای مثالزدنی در این رابطه هستند.
توسعه گردشگری گل در ایران به طور قطع همانند بسیاری از شاخههای نوظهور گردشگری در کشور موانعی را پیشروی خود دارد که در درجه اول به فقدان نگاه تخصصی نسبت به این موضوع بازمیگردد. این خود مانع شناسایی ظرفیتهای مناطق مختلف در این حوزه شده است، چراکه با شناسایی ظرفیتهاست که میتوان برنامهها و چارچوبهای مشخصی را با هدف توسعه تدوین کرد. علاوه بر این، ارتقای کیفیت نمایشگاههای گل و گیاه داخلی و خارج کردن آنها از حالت یکنواختی که به آن رسیدهاند، در کنار تبلیغات هدفمند، خود عاملی موثر در جذب و علاقهمند ساختن عموم مردم به این شاخه از گردشگری خواهد بود. تلاش برای حضور در بازار جهانی نیز از طریق فراهم آوردن زمینههای افزایش کشت و پرورش انواع گلهای تزئینی و صادرات آنها نیز قطعا گامی موثر در راستای معرفی ظرفیتهای گردشگری کشور در این حوزه و ترغیب گردشگران خارجی برای حضور در ایران است تا از این طریق بتوان در بلندمدت گردشگری گل و گیاه را به عنوان شاخهای پررونق از گردشگری مطرح و به درآمدزایی و ارزآوری از طریق آن دست یافت.
یادداشت از فرشید کریمی
